Kranial ortez terminləri
Baş forması problemləri və kranial ortez müalicəsində tez-tez istifadə olunan terminlərin qısa və asan başa düşülən izahları.
0–9
1 terminB
2 termin- Baş çevrəsibaş çevrəsi · körpələrdə baş çevrəsi · baş çevrəsinin ölçülməsiKörpənin başının ən enli yerindən ölçülən çevrə uzunluğu. Böyümənin izlənməsində əsas parametrdir. Kranial ortez ilə müalicədə də izlənilir.
- Braxisefaliyabrachycephaly · enli başBaşın arxa hissəsinin simmetrik olaraq yastı və enli olduğu deformasiya. Baş öndən arxaya qısa, sağdan sola isə enlidir.
C
2 termin- CIcephalic index · sefalik indeks · kranial indeksCephalic Index — başın eninin uzunluğuna nisbəti. Baş formasının braxisefaliya və ya dolixosefaliya istiqamətində olduğunu göstərir.
- CVAICVA index · asimmetriya indeksiCranial Vault Asymmetry Index — kəllə tağındakı asimmetriyanın faizlə ifadəsi. Başın iki diaqonal ölçüsü arasındakı fərqi ölçür.
D
2 termin- Deformasion plagiosefaliyayastı baş sindromu · pozisional plagiosefaliya · yastı başTikişlərin bitişməsi olmadan, xarici təzyiq nəticəsində yaranan plagiosefaliya. Kraniosinostozdan fərqi: cərrahiyyə tələb etmir; pozisiya tədbirləri və lazım olduqda kranial ortez ilə idarə olunur.
- Dolixosefaliyadolichocephaly · uzun baş · skafosefaliya (oxşar)Başın normadan uzun və dar olduğu deformasiya. Xüsusilə vaxtından əvvəl doğulmuş körpələrdə yan üstə uzanma ilə əlaqədar müşahidə olunur.
Ə
1 terminK
3 termin- Koronal tikiştac tikişi · koronal sutur · koronal tikişin sinostozuAlın və təpə sümüklərini birləşdirən eninə tikiş xətti. Vaxtından əvvəl bağlanması ön plagiosefaliyaya səbəb olur.
- Kranial ortezkranial dəbilqə · körpə dəbilqəsi · molding helmet · cranial bandKörpələrin baş formasındakı deformasiyanı düzəltmək üçün fərdi hazırlanan tibbi dəbilqə. Xalq arasında "kranial dəbilqə" kimi tanınır.
- Kraniosinostozkraniosinostoz · sinostoz · kraniosinostoz nədirKəllə tikişlərinin normadan erkən bitişməsi. Beynin inkişafını məhdudlaşdıra bilər. Uşaq neyrocərrahiyyəsi tərəfindən cərrahi yolla müalicə olunur.
L
1 terminM
2 termin- Metopik tikişalın tikişi · metopik sutur · metopik qabarıqlıqAlın sümüyünün ortasından keçən tikiş. Vaxtından əvvəl bağlanması triqonosefaliyaya (üçbucaq formalı alın) səbəb olur.
- Molding helmet (kranial dəbilqə)kranial dəbilqə · körpə baş dəbilqəsi · baş formalaşdırıcı dəbilqəKranial ortezin ingiliscə adı. Körpənin başının formalaşdırılması üçün istifadə olunan passiv düzəldici cihaz.
P
2 termin- Plagiosefaliyaəyri baş · yastı baş · plagiocephalyBaşa yuxarıdan baxdıqda paraleloqram formasını aldığı asimmetrik deformasiya. Bir tərəfdə yastılaşma, əks tərəfdə qabarıqlıq müşahidə olunur.
- Pozisiya terapiyası (repositioning therapy)pozisiya terapiyası · repozisiya terapiyası · qarın üstə vaxt terapiyasıKörpənin oyaq olarkən vəziyyətini müxtəlifləşdirməklə və arxası üstə yuxuda başın istiqamətini növbə ilə dəyişməklə pozisional plagiosefaliyanın qarşısını alma və ya onu yüngülləşdirmə üsulu. Yüngül hallarda ilk müdaxilədir.
S
2 termin- Sagittal tikişoxvari tikiş · sagittal sutur · sagittal tikişin sinostozuKəllənin təpəsi boyunca öndən arxaya uzanan tikiş xətti. Vaxtından əvvəl bağlanması skafosefaliyaya səbəb olur.
- Skafosefaliyascaphocephaly · sagittal sinostozSagittal tikişin vaxtından əvvəl bağlanması nəticəsində başın uzun və dar olduğu kraniosinostoz alt növü. Cərrahi müalicə tələb olunur.
T
2 termin- Tikiş (sutur)suture · kəllə tikişi · kranial suturKörpənin kəllə sümüklərini bir-birinə birləşdirən elastik birləşmə xətləri. Körpəlik və uşaqlıq dövrü boyunca açıq qalır — bu, kəllənin beyinlə birlikdə böyüməsini mümkün edir.
- Tortikollis (çəpboyunluq)tortikollis · çəpboyunluq · boyun əyriliyi · tortikollis nədirKörpənin boyun əzələlərindəki qısalıq səbəbindən başını daim eyni tərəfə çevirməsi. Plagiosefaliyanı tez-tez müşayiət edir — birlikdə müalicə olunur.