Dəbilqə necə işləyir?
Dəbilqə başı sıxmır. Çıxıntılı nahiyələrə yüngülcə toxunur, yastılaşmış nahiyələrdə isə boşluq saxlayır. Körpənin kəlləsi təbii şəkildə böyüdükcə bu böyümə boşluq qalan sahələrə yönəlir. Kəllə ilk aylarda ən sürətli böyüdüyü üçün dəbilqənin təsiri bu dövrdə daha aydın görünür.
Valideynlər arasında körpə dəbilqəsi, baş dəbilqəsi və ya baş formasını düzəldən dəbilqə kimi tanınan bu cihazın tibbi adı kranial ortezdir. Hazır məhsul deyil: hər dəbilqə körpənin 3D skan ölçülərinə görə dizayn edilir.
Hansı körpələrə tətbiq olunur?
Mütəxəssis müayinəsindən sonra dəbilqə aşağıdakı hallarda tövsiyə oluna bilər:
- Deformasion plagiosefaliya: başın arxasında birtərəfli yastılaşma.
- Deformasion braxisefaliya: başın arxasının ortadan yastılaşması; baş qısa və enli görünür.
- Asimmetrik braxisefaliya: hər iki yastılaşmanın birlikdə olması.
- Dolixosefaliya: başın öndən arxaya uzun, yanlardan dar görünməsi.
- Kraniosinostoz əməliyyatından sonra: cərrahi komandanın planına uyğun olaraq formalaşdırma məqsədilə.
Kraniosinostozda (kəllə tikişlərinin vaxtından əvvəl bağlanması) dəbilqə əməliyyatı əvəz etmir. Buna görə dəbilqə qərarından əvvəl yastılaşmanın pozisional, yoxsa tikişlə bağlı olduğu müəyyən edilir. Şübhə olduqda körpə müvafiq həkimə yönləndirilir.
Dəbilqə müalicəsinə neçə aylıqdan başlanır?
Yüngül yastılaşmalarda əvvəlcə körpənin vəziyyətini dəyişmək və oyaq ikən qarın üstə vaxt sınanır, lazım olduqda fizioterapiya əlavə edilir. Bu tədbirlərə baxmayaraq kifayət qədər düzəlmə olmayan və ya orta–nəzərəçarpan asimmetriyası olan körpələrdə dəbilqə adətən təxminən 4–6 aylıqda gündəmə gəlir. Daha gec də başlamaq olar, lakin kəllənin böyüməsi yavaşladıqca gözlənilən dəyişiklik azalır və müalicə uzana bilər. Başlama qərarı müayinə və ölçmələrə əsasən verilir.
Dəbilqə müalicəsi addım-addım
Müayinə
Təxminən 20–30 dəqiqə
Körpənin doğuş və inkişaf tarixçəsi öyrənilir, baş forması və boyun hərəkətləri yoxlanılır. Dəbilqənin lazım olub-olmadığı və ya vəziyyət dəyişikliyinin kifayət edib-etməyəcəyi izah olunur.
3D skan
5–10 dəqiqə · radiasiyasız
Baş forması başa toxunmayan optik skanerlə üçölçülü qeydə alınır. Asimmetriya ölçüləri (CVAI və sefalik indeks) hesablanır. Bu qeyd sonrakı yoxlamalarda müqayisə üçün də istifadə olunur.
Fərdi dizayn və istehsal
Təxminən 1–2 həftə
Dəbilqə skan məlumatlarına əsasən yastılaşmış nahiyələrdə böyüməyə yer saxlayacaq şəkildə dizayn edilir və CE sertifikatlı istehsalla hazırlanır.
Taxılma və alışma
İlk 3–5 gün
Dəbilqə taxılır və oturuşu yoxlanılır. Valideynlərə taxıb-çıxarmaq, təmizləmək və dərini yoxlamaq göstərilir. İlk günlərdə dəbilqə bir neçə saatla başlanır, müddət hər gün artırılır.
Müntəzəm yoxlamalar
Müalicə boyu
Körpə böyüdükcə dəbilqənin daxili səthində düzəlişlər edilir, dəri və oturuş yoxlanılır. Dəyişikliyi izləmək üçün ölçmə və ya skan təkrarlanır. Müalicənin nə vaxt bitəcəyinə yoxlama ölçmələrinə əsasən qərar verilir.
Dəbilqə gündə neçə saat, neçə ay taxılır?
Dəbilqə yalnız başda olduqda təsir göstərir, ona görə də adətən gündə 22–23 saat, gecə və gündüz yuxusu daxil olmaqla taxılır. Yalnız çimmək, dəri baxımı və dəbilqənin təmizlənməsi üçün çıxarılır. Müalicə adətən 3 aydan 1 ilə qədər davam edir. Əsas amillər:
- Müalicəyə başlama yaşı
- Yastılaşmanın növü və dərəcəsi
- Dəbilqənin tövsiyə olunan müddətdə müntəzəm taxılması
- Körpənin böyümə sürəti
- Tortikollis kimi müşayiət edən hallar
Dəbilqə ilə gündəlik həyat
Körpələrin çoxu bir neçə gün ərzində dəbilqəyə alışır. Qidalanma, oyun, yuxu və gəzinti dəbilqə ilə davam edir. Dəbilqə başı isitdiyi üçün körpəni bir qat nazik geyindirmək və otağı sərin saxlamaq tərləməni azaldır. Oyaq ikən qarın üstə vaxt müalicə boyu davam edir, tortikollis varsa fizioterapiya məşqləri də davam edir. Təhlükəsiz yuxu qaydaları eynilə qüvvədədir: arxası üstə, düz və bərk səth, yastıqsız.
Kranial dəbilqəyə qulluq: yuxu, təmizlik, tərləmə və dəriyə qulluqCranioplus-da dəbilqə müalicəsi
Cranioplus Türkiyə Səhiyyə Nazirliyinin lisenziyalı kranial ortez tətbiq mərkəzidir. Dəbilqələr CE Class I və ISO 13485 sertifikatlı istehsalla hazırlanır. Türkiyədə və xaricdə xidmət məntəqələrinin sayı: 26. Xaricdən gələn ailələr müalicə prosesi ilə xarici xəstələr səhifəsində tanış ola bilərlər.
Əlaqəli səhifələr
Tez-tez verilən suallar
Dəbilqə körpəmi narahat edərmi?
İlk günlərdə qısa alışma dövrü olur. Düzgün ölçülərlə hazırlanan və müntəzəm yoxlanılan dəbilqə adətən yaxşı qəbul olunur, körpələrin çoxu bir neçə gündən sonra onu hiss etmir. Keçməyən qızartı, yara və ya dəbilqənin sürüşməsi olarsa, komandaya müraciət edin.
Dəbilqə yuxuda da taxılır?
Bəli, dəbilqə gecə və gündüz yuxusunda da başda qalır. Təhlükəsiz yuxu qaydaları eynilə qüvvədədir: arxası üstə, düz və bərk səth, yastıqsız.
Dəbilqə beynin böyüməsinə təsir edirmi?
Xeyr. Dəbilqə kəllənin böyüməsini məhdudlaşdırmır, böyümənin istiqamətini yastılaşmış nahiyələrə yönəldir.
Körpə böyüdükcə yeni dəbilqə lazım olurmu?
Körpələrin çoxunda bir dəbilqə müntəzəm tənzimləmələrlə bütün müalicə boyu istifadə oluna bilər. Çox erkən başlayan, sürətlə böyüyən və ya müalicəsi uzun çəkən bəzi körpələrdə ikinci dəbilqə lazım ola bilər. Bu, yoxlamalarda qiymətləndirilir və valideynlərə əvvəlcədən izah olunur.
Körpəm 1 yaşını keçib, gecikmişik?
Daha böyük yaşda da müayinə aparmaq olar, lakin kəllənin böyüməsi yavaşladıqca gözlənilən dəyişiklik azalır. Körpəniz üçün uyğun seçim müayinə və ölçmələrdən sonra müəyyən edilir.
Xaricdə yaşayan ailələr Türkiyədə dəbilqə müalicəsi ala bilərmi?
Bəli. Xarici xəstələr səhifəsində addımlar, səfərə hazırlıq və bizimlə WhatsApp vasitəsilə əlaqə yolu izah olunur.
Bu səhifədəki məlumatlar ümumi məlumat xarakterlidir. Körpəniz üçün uyğun yanaşma müayinə və ölçmələrdən sonra müəyyən edilir.
